Amagare: Abakinnyi bakoze Amateka muri Shampiyona y'Isi itegerejwe i Kigali ku nshuro ya 98

Sep 17, 2025 - 19:48
Amagare: Abakinnyi bakoze Amateka muri Shampiyona y'Isi itegerejwe i Kigali ku nshuro ya 98

Umurwa mukuru w'Igihugu cy'u Rwanda, Kigali, uzaba uhanzwe amaso hagati ya tariki ya 21 na 28 z'uku Kwezi kwa Nzeri [9] 2025, mu gihe uzaba ukinirwa Shampiyona y'Isi y'Amagare igiye gukinwa ku nshuro ya 98.

Iyi Shampiyona yatangiye gukinwa kuva mu 1927, iza ku mwanya wa gatatu mu marushanwa akomeye y'Amagare ku Isi, yitabirwa kandi agakurikiranwa n'abantu benshi.

Muri iyi nkuru, tugiye kurebera hamwe bamwe mu bakinnyi bayikozemo ibintu bidasanzwe, barimo Umunya – Silovenia Tadej Pogačar ‘Pogi’ wayegukanye Umwaka ushize n'Umufaransa, Julien Alaphilippe wayegukanye inshuro ebyiri, bombi bategerejwe i Kigali.

Mu gihe Pogačar na Alaphilippe bategerejwe i Kigali, Umubiligikazi Lotte Kopecky wegukanye iyi Shampiyona mu 2023 ubwo yakinirwaga muri Scotland n'Umwaka ushize [2024] i Zürich mu Busuwisi, yatangaje ko atazitabira iy'uyu Mwaka.

Ku nshuro ya mbere, iyi Shampiyona yatangiye gukinwa mu Mwaka w'i 1927 yitabirwa n'abakinnyi b'Abagabo gusa, yegukanwa n'Umutaliyani, Alfredo Binda.

Icyo gihe, iyi Shampiyona yakiniwe mu Gihugu cy'Ubudage, mu Mujyi wa Adenau mu Ntara ya Nürburgring.

Nyuma yo kuyegukana igitangira gukinwa, Alfredo Binda yongeye kuyitwara mu 1930 ubwo yakinirwaga mu Mujyi wa Liège mu Bubiligi, anayegukana mu 1932, i Roma mu Butaliyani.

Uyu kabuhariwe w'Umutaliyani, uretse kwegukana inshuro 3 iyi Shampiyona, anafite agahigo ko kuba ariwe mukinnyi wegukanye Giro d'Italia inshuro 5.

Giro d'Italia ni Isiganwa rizenguruka Ubutaliyani, rikaba riza muri 3 akomeye ku Isi, inyuma ya Tour de France na Vuelta yo muri Esipanye.

Mu 1936, Alfredo Binda yatangaje ko asezeye ku mugaragaro uyu mukino.

Undi mukinnyi mufite amateka muri iyi Shampiyona, ni Umubiligi Rik Van Steenbergen.

Van Steenbergen yegukanye iyi Shampiyona inshuro 3 [1949, 1956 n'i 1957].

Ku nhsuro ya mbere, yeyegukanye mu 1949 ubwo yakinirwaga mu Mujyi wa Copenhagen ho muri Danimarike, aha kandi ni naho yayitwariye mu 1956.

Inshuro ya 3, yayegukanye ubwo yakinirwaga iwabo mu Bubiligi, mu 1957, icyo gihe yakiniwe mu Mujyi wa Waregem.

Nyuma yo gutangira gukina uyu mukino nk'Umunyamwuga mu 1942, yawusezeyeho mu 1966, awumazemo Imyaka 24.

Muri iri iyi Shampiyona, abakinnyi b'Ababiligi bayifitemo amateka, Eddy Merckx n'undi Mubiligi uyifitemo amateka.

Eddy Merckx, afatwa nk'umukinnyi w'ibihe byose waranze amateka y'umukino w'Amagare ku Isi.

Hagati y'Umwaka w'i 1960 n'i 1970, yavunaga umuheha akongezwa undi.

Kubera inyota yo gukunda intsinzi, yagezeho ahimbwa akazina ka “The Cannibal”.

Yegukanye iyi Shampiyona y'Isi inshuro 3. Iya mbere yayitwariye mu Mujyi wa Heerlen mu Buholanddi mu 1967, iya kabiri ayitwarira i Mendrisio mu Busuwisi mu 1971, mu gihe iya gatatu yayegukanye mu 1974 mu Mujyi wa Montreal muri Canada.

Ubuhangange bwe bwashyizweho akadomo mu 1978, ubwo yatangazaga ko ahagaritse gukina uyu mukino nk'uwabigize umwuga.

Umunya – Esipanye, Óscar Freire, n'umwe mu bakinnyi bafite amateka muri iyi Shampiyona, amateka yanditse hagati y'Imyaka y'i 1990 kugeza muri za 2000.

Ubuhangange bwe muri uyu mukino, yabushimangiye yegukana Shampiyona y'Isi inshyuro 3.

Inshuro ya mbere yayegukanye mu 1999 ubwo yakinirwaga i Verona mu Butaliyani, iya kabiri ayegukana mu 2004 nabwo i Verona, mu gihe iya nyuma yayitwaye mu 2001 ubwo yakinirwaga i Lisbon ho muri Portugal.

Umunya – Silovakiya, Peter Sagan, ni umwe muri ba kabuhariwe muri iyi Shampiyona, cyane ko yayikinnye Umukino w'Amagare umaze kumenyekana mu Rwanda, aho yabaye ikimenyabose mu bakunzi b'akadasohoka b'uyu mukino.

Ubushongore n'ubukaka bwe, yabugaragaje yegukana iyi Shampiyona inshuro 3 zikurikiranya.

Aka gahigo, niwe mukinnyi rukumbi ukisangije mu bakinnye iyi Shampiyona kuva yatangira mu 1927.

Yegukanye iyi Shampiyona ku nshuro ya mbere mu 2015 ubwo yakinirwaga i Richmond muri Leta zunze ubumwe z'Amerika, abisubiramo i Doha muri Qatar mu 2016, abyongera i Bergen muri Norway mu 2017.

Guhera mu 2023, Sagan yatangaje ko ahagaritse gukina umukino w'Amagare akinirwa mu Muhanda [Road Race], ahita yerekeza amaso mu yo mu Misozi [Mountain Bike].

Uretse mu kiciro cy'Abagabo, Abagiore nabo ntabwo basizwe inyuma, kuko batangiye gukina iyi Shampiyona kuva mu 1958.

Nk'uko bimeze mu Bagabo, no mu Bagore, Igihugu cy'Ububiligi ntabwo cyahwemye kwerekana ubuhangange.

Yvonne Reynders, n'umwe mu banditse amateka muri iyi Shampiyona mu Myaka za 1960, kuko yayegukanye inshuro 4.

Ni umwe mu bakinnyi bafatwa nk'ab'ibihe byose, agahigo asangiye n'Umwongerezakazi, Beryl Burton wanahawe izina ry'Ubutwari rya OBE.

Ku nshuro ya mbere, Umunya – Luxembourg, Elsy Jacobs, niwe wegukanye iyi Shampiyona ubwo yatangiraga gukinwa mu 1958.

Reynders yegukanye iyi Shampiyona ku nshuro ya mbere mu 1959, i Zandvoort mu Buholandi, iya kabiri mu 1961 i Bern mu Busuwisi, iya gatatu ayegukana mu 1963 i Renaix mu Bubiligi, mu gihe iya nyuma yayegukanye mu 1966 i Nürburgring mu cyahoze ari Uburengerazuba bw'Ubudage.

Anna Konkina, yakiniye icyahoze ari Leta zunze ubumwe z'Abasoviyete. Kuri ubu igice kinini kibarizwa mu gihugu cy'Uburusiya.

Konkina ni umwe mu bakinnyi bakanyujijeho mu Myaka ya za 1970.

Yegukanye iyi Shampiyona ku nshuro ya mbere mu 1970 ubwo yakinirwaga mu Mujyi wa Leicester ho mu Bwongereza, yisubiza iyi Shampiyona mu 1971 ubwo yakinirwaga i Mendrisio mu Busuwisi.

Uyu Murusiyakazi, yasezeye gukina uyu mukino mu mpera y'Imyaka ya za 1970 ishyira i 1980.

Umufaransa, Jeannie Longo-Ciprelli, Nawe ni undi mukinnyi w'Umugore ufite amateka muri iyi Shampiyona.

Ni umwe mu bakinnyi begukanye amarushanwa menshi atandukanye muri uyu mukino.

Jeannie niwe mukinnyi rukumbi ufite amateka yo kwegukana iyi Shampiyona inshuro nyinshi [5], uteranyije abakinnyi b'Abagabo n'ab'Abagore.

Yegukanye iyi Shampiyona ku nshuro ya mbere mu 1985 ubwo yakinirwaga i Giavera del Montello mu Butaliyani, ayisubiza mu 1986 i Colorado Springs muri Leta zunze ubumwe z'Amerika, yongera kuyegukana mu 1987 i Villach muri Otirishe [Austria], mu 1989 yeyegukanye ubwo yakinirwaga i Chambéry mu Bufaransa, inshuro ya nyuma ni 1995 i Duitama mu gihugu cya Korombiya [Colombia].

Uretse gukora amateka muri Shampiyona y'Isi, uyu Mugore kandi yanakinnye Isiganwa rya Tour de France.

Ku rwego rw'Isi kandi, afite ibihembo 4 by'umukinnyi ugiha abandi mu gusiganwa n'igihe [Time Trial], ibihembo yegukanye mu 1995, 1996, 1997 no mu 2001.

Nyuma yo gukina uyu mukino guhera mu Myaka y'i 1970, yawusezeyeho mu 2012.

Yibukwa nk'umwe mu Bakinnyi babiciye bigacika muri uyu mukino hagati y'Imyaka y'i 1970 n'i 2010.

What's Your Reaction?

Like Like 1
Dislike Dislike 0
Love Love 1
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0