Samia Suluhu yarahiriye kuyobora Tanzaniya mu muhango wakorewe mu “Kigo cya Gisirikare”

Nov 3, 2025 - 13:01
Samia Suluhu yarahiriye kuyobora Tanzaniya mu muhango wakorewe mu “Kigo cya Gisirikare”

Umuyobozi wa Komisiyo y'amatora mu gihugu cya Tanzaniya, Jacobs Mwambegele, yatangaje ko Samia Suluhu Hassan ariwe Perezida wa Repubulika ya Tanzaniya mu buryo budasubirwaho.

Jacobs yabigarutseho mu gitondo cyo kuri uyu wa 03 Ugushyingo (11) 2025, avuga ko Samia wari umukandida w'Ishyaka rya CCM, ariwe watowe n'abaturage.

Bivuze ko Samia agiye kongera kuyobora Tanzaniya muri Manda y'Imyaka 5 iri imbere, nyuma y'amatora yakozwe tariki ya 29 Ukwakira (10) 2025.

Yabishimangiye nyuma yo kurahirira imbere y'abantu bacye, bari bateraniye uyu muhango bivugwa ko wakorewe mu Kibuga cy'Ikigo cya Gisirikare, ku Murwa mukuru wa Politike wa Tanzaniya, Dodoma.

Mu bayobozi b'Ibihugu byo mu Karere, uyu muhango witabiriwe na Perezida  Ndayishimiye w'u Burundi, nk'uko byahamijwe n'Ibiro bye, Ntare Rushatsi.

Uretse mu Karere, abandi bakuru b'Ibihugu bitabiriyee uyu muhango, barimo Hakainde Hichilema wa Zambia, Hassan Sheikh Mohamoud wa Somalia, na Daniel Chapo wa Mozambike.

Hari kandi abandi bayobozi mu nzego zitandukanye, bo mu bihugu by'inshuti na Tanzaniya, bo mu bihugu by'Afurika y'i Burasirazuba n'iy'Amajyepfo.

Jacobs yatangarije abari muri uyu muhango, ko Samia yatsinze amatora n'amajwi 97,66 ku ijana.

Komisiyo y'amatora (INEC), yahamije ko ari ku nshuro ya mbere, Perezida wa Tanzaniya yatowe kuri uru rwego.

INEC yakomeje ivuga ko, aya majwi yamugize umukuru w'Igihugu wa mbere utowe n'abantu benshi ugereranyije na batanu bamubanjirije, yavuye mu baturage Miliyoni 31 muri 37 bari biyandikishije.

Yunzemo ko, abaturage bitabiriye amatora ku kigero cya 87 ku ijana (87%), n'ubwo yatanzwe n'Imvururu mu bice bimwe by'Imijyi igize iki gihugu.

Mu Mujyi wa Dar es Salaam, Umurwa mukuru w'Ubucuruzi wa Tanzaniya, abaturage bari babujijwe kuva mu Ngo, hagati ya saa mbiri (20:00) na saa (08:00).

Nyuma yo kurahira, Samia wavukiye mu Kirwa cya Zanzibar mu 1960, yahise aba Perezida wa Gatandatu wa Tanzaniya.

Ni Perezida wa kabiri wa Tanzaniya wavuye kuri iki Kirwa, nyuma ya Ali Hassan Mwinyi wayoboye Tanzaniya avuye muri Zanzibar, hagati y'i 1985 kugeza mu 1995.

Yinjiye muri Politike mu 1988, agirwa umuyobozi ushinzwe iterambere muri Minisiteri y'Ubutegetsi bw'Igihugu, ku Kirwa cya Zanzibar.

Mu 1990, yagizwe umuyobozi ushinzwe gukurikirana Imiryango mpuzamahanga ikorera muri Zanzibar.

Mu Mwaka w'i 2000, yagizwe Umudepite binyuze mu Nteko ishinga mategeko ya Zanzibar ku Itike y'Ishyaka rya CCM (Chama Cha Mapinduzi).

Nyuma yo kuva mu Nteko, yagizwe Minisitiri ushinzwe Urubyiruko, Abagore, Abakobwa n'Abana.

Muri izi nshingano, yagize uruhare mu gushyiraho itegeko ryemerere gusubira mu Ishuri, ku bakobwa babyariye iwabo, ibyafatwaga nk'ikizira.

Mu 2005, yagizwe Minisitiri ushinzwe Ubukerarugendo n'Ubucuruzi.

Mu 2010, Perezida Jakaya Kikwete wayoboraga Tanzaniya, yamugize Minisitiri ushinzwe ibijyanye n'ubumwe bw'Abanyatanzaniya.

Mu 2015, nibwo yatangiye inshingano zo kuba Visi Perezida wa Tanzaniya.

Mu 2020, yakomeje izi nshingano, yungirije Perezida John Pombe Magufuli.

Nyuma y'uko mu 2021, John Pombe Magufuli, apfuye Urupfu rutazuzweho rumwe, Samia wari umwungirije, yahise arahirira kuyobora Tanzaniya, nk'uko Itegeko Nshinga ry'iki gihugu ryabiteganyaga.

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0